اهمیت تهویه در تابلوهای برق
تابلوهای برق، به خصوص در هنگام بارگذاری، مقدار قابل توجهی گرما تولید میکنند. این گرما ناشی از عبور جریان برق از کلیدها، فیوزها و شینهها است. اگر این گرما به درستی دفع نشود، عمر قطعات کاهش یافته و خطر آتشسوزی افزایش مییابد. تهویه مناسب تابلوهای برق موضوعی است که اغلب نادیده گرفته میشود اما اهمیتی حیاتی دارد. در این مطلب به اهمیت تهویه و روشهای آن میپردازیم.
گرما، دشمن اصلی تجهیزات الکترونیکی قطعات الکترونیکی و کلیدهای مینیاتوری در دمای محیط (معمولاً ۲۵ درجه سانتیگراد) بهترین کارایی را دارند. وقتی دمای داخل تابلو بالا میرود، مقاومت داخلی قطعات افزایش مییابد و آنها داغتر میشوند. این چرخه معیوب باعث میشود که کلیدها زودتر خراب شوند و کالیبراسیون آنها به هم بخورد. دمای بالای دائمی، عمر مفید تجهیزات را به شدت کاهش میدهد.
پدیده Tripping و خاموشیهای ناخواسته بسیاری از کلیدهای مینیاتوری دارای سنسورهای حرارتی برای حفاظت در برابر اضافه بار هستند. اگر تابلو گرم باشد و نتواند گرما را دفع کند، این سنسورها ممکن است گرمای محیط را با اضافه بار اشتباه بگیرند. نتیجه این اتفاق، خاموش شدن ناگهانی برق (Tripping) بدون وجود واقعی اضافه بار است. این مسئله باعث قطع برق ساختمان و اختلال در کار میشود.
روشهای طبیعی تهویه سادهترین روش تهویه، استفاده از جریان طبیعی هوا است. جعبههای فیوز معمولاً دارای روزنههایی در بالا و پایین هستند. باید توجه کرد که این روزنهها بسته نشده باشند. گرمای باد از بالا خارج شده و هوای خنک از پایین وارد میشود. در تابلوهای بزرگتر، استفاده از دریچههای ونتیلاتور (مشبک) ضروری است. این دریچهها اجازه میدهند هوا جریان یابد اما از ورود حشرات و اشیاء بزرگ جلوگیری میکنند.
استفاده از فنهای خنککننده در تابلوهای برق صنعتی بزرگ یا مکانهایی با دمای محیط بالا (مانند کارخانهها)، تهویه طبیعی کافی نیست. در اینجا باید از فنهای خنککننده (Thermostatically Controlled Fans) استفاده کرد. این فنها وقتی دمای تابلو از حد مشخصی بالاتر رفت، روشن شده و هوای گرم را به بیرون میدمند. این روش کنترل دما بسیار دقیق و موثر است.
جلوگیری از ورود گرد و غبار تهویه نباید باعث ورود گرد و غبار و رطوبت به تابلو شود. گرد و غبار روی قطعات رسانایی ایجاد میکند و باعث اتصال کوتاه میشود. برای حل این مشکل، از فیلترهای اسفنجی روی دریچههای ورودی هوا استفاده میشود. این فیلترها باید به طور دوره ای تمیز یا تعویض شوند.
طراحی صحیح تابلو در زمان طراحی تابلو باید فضای کافی بین قطعات در نظر گرفته شود تا هوا بتواند گردش کند. چیدن بیش از حد کلیدها کنار هم، مسیر هوا را میبندد. اصول مهندسی چیدمان باید رعایت شود تا تهویه به درستی انجام شود.
در نهایت، توجه به سیستم تهویه تابلو برق هزینه کمی دارد اما جلوی خسارات سنگین ناشی از خرابی تجهیزات و آتشسوزی را میگیرد. یک تابلو خنک، تابلوای امن و پایدار است.